Przeszłość początkowo nie istniała. Bóg jej nie stworzył, chcąc uwolnić człowieka od ciężaru wspomnień i poczucia starości. Im mniej bowiem pamiętamy, tym jesteśmy młodsi. Niemożność pamiętania dałaby ludziom poczucie szczęścia - nie tęskniliby za przeszłością, za utraconym czasem i osobami.
Jednak szatan - „(…) ów, co prawa rwie”- będąc zazdrosny o ludzką radość, dał ludziom przeszłość wraz z całym jej balastem. Uświadomił, że mają wspomnienia, którymi ich obciążył. Stwórca próbował temu zaradzić, „chciał odepchnąć spomnienia” w przeczuciu katastrofy. Jednak jedyne, co mógł zrobić, to uświadomić ludziom, że niektóre Geneza utworu Wiersz został napisany w 1865 roku i pochodzi ze zbiorku „Vade-mecum”, uznawanego przez krytyków za fenomen Norwida. Utwór jest wynikiem jego Historia – czym są dzieje ludzkości i jak je zrozumieć
Utwór ten wyraża definicję norwidowską pojęcia historia.
Wśród drzew jedzie wóz pełen dzieci, mija kolejne dzieci, a dzieci krzyczą, że
Opis podmiotu lirycznego Osobą mówiącą w wierszu jest człowiek, prawdopodobnie bardzo religijny katolik, o czym świadczy dobra znajomość Pisma Świętego. Postrzega szatana jako wszelkie zło, które odpowiada za „i śmierć, i cierpienia”. Diabeł jest dla niego zawistną o boską miłość do ludzi istotą, „rwącą Środki stylistyczne 1.Wykrzyknienia„(…) chciał odepchnąć wspomnienia!”, „O! dąb/ Ucieka!…” Sytuacja liryczna Norwid zaczerpnął swą wizję prawdopodobnie ze Starego Testamentu, w którym „(…) śmierć weszła na świat przez zawiść diabła”. Sytuacją liryczną jest wprowadzenie przez szatana świadomości przeszłości do ludzkiego umysłu. Pamiętając, będą nieszczęśliwi. Streszczenie
Podmiot wiersza mówi o tym, iż twórcą przeszłości nie jest Bóg, lecz człowiek, który chciał uciec od złych wspomnień.
Liryczne „ja” porównuje tego człowieka do dziecka,...
